Regie over een medische bevalling: de rol van het geboorteplan

Zodra je in het ziekenhuis terechtkomt tijdens je zwangerschap en later om te bevallen, waan je je op het terrein van iemand anders. Het terrein van artsen, klinische verloskundigen en verpleegkundigen. Jouw rol als patiënt lijkt per definitie ondergeschikt aan de mensen die hier thuis zijn. Het voelt alsof je daarmee ook een beetje bent overgeleverd aan de kennis en kunde van een ander, alsof je de grip verliest op je eigen wensen wat betreft de geboorte van je kind. Toch zijn ook jouw wensen belangrijk en moet er een geboorteplan worden gemaakt dat past bij jou en je zorgverlener. Met zo’n plan heb je de regie over een medische bevalling.


Rianne Reijneveld, werkte twee jaar als arts op de verloskamers in het ziekenhuis en maakte daarna een heldere online cursus voor zwangeren en geboorte professionals over de medische bevalling. Nu is zij in opleiding tot huisarts. Zij vertelt je in dit artikel meer over je geboorteplan en hoe je de regie behoudt zelfs als er complicaties optreden.


Veel vrouwen stappen bij het horen van de woorden ‘medisch bevallen’ in een afwachtende rol waarin zij te horen krijgen hoe de bevalling gaat verlopen. Ze doen daarmee afstand van hun wensen maar dat hoeft helemaal niet, er is vaak veel mogelijk. Alleen moet je wel zelf het initiatief nemen.

Maak je eigen omgeving

Rianne: “Je bent niet thuis, maar ergens anders. Je voelt je misschien wel te gast. Onbewust ga je je daardoor misschien anders gedragen. Je durft bijvoorbeeld geen ruimte in te nemen om je wensen of angsten over de bevalling bespreekbaar te maken. Toch is er veel mogelijk; maak bijvoorbeeld van je ziekenhuiskamer je eigen omgeving.

Wanneer je het geboorteplan doorspreekt met een (klinisch) verloskundige of met een arts in het ziekenhuis, stel dan ook de vraag of jouw wensen mogelijk zijn. Veel artsen zijn echt heel erg bereid om mee te denken in wat er mogelijk is tijdens je bevalling. Vraag bijvoorbeeld of je:

  • de lichten kunt dimmen;
  • eigen lampjes mee mag nemen (zoutlamp, een schemerlampje of kerstlichtjes);
  • een draadloos CTG mag gebruikten zodat je vrijer kunt bewegen;
  • in bad kunt of onder de douche;
  • neem je eigen kussen mee;
  • sprenkel een fijne olie op je kussen zodat het naar thuis ruikt;
  • neem muziek mee.

Dit soort dingen kunnen in bijna elk ziekenhuis Uiteraard is wat precies kan afhankelijk van jouw situatie en eventuele complicaties.”

Vertel over je gedroomde scenario

Naast vragen naar de mogelijkheden adviseert Rianne ook om vooral te vertellen over je gedroomde beval scenario: “Vertel wat je graag zou willen en hoe je de bevalling voor je ziet. Vertel ook wat je daarin zo belangrijk vindt, juist daarin zit namelijk de sleutel. Kan iets niet of moet er op het moment suprême iets anders worden besloten, dan kan er soms nog wel rekening gehouden worden met de reden achter je wens.”

Jouw wensen en de richtlijn van het ziekenhuis

De volgende tip die Rianne geeft gaat over het stellen van vragen: “durft te vragen en vraag ook vooral door. Vraag naar de reden achter een besluit. Als je snapt waarom wel of niet geadviseerd wordt of waarom iets lastig is, dan kun je verder en blijft die wens niet in je hoofd dwalen.

Soms heb je als zwangere wensen die buiten de richtlijn van het ziekenhuis vallen. Dat wil niet zeggen dat je het er niet over kunt hebben. Ik wil je adviseren je wensen ook dan bespreekbaar te maken. Besteed juist aandacht aan je uitleg. Waarom kijk jij er zo naar of waarom is dit zo belangrijk. De kans is groot dat je er dan alsnog samen uitkomt. Het kan zijn dat je in een ander ziekenhuis terecht kunt of misschien komen jullie er al pratende achter dat je wens deels op een andere manier wel kan worden ingevuld. Het kan ook zijn dat je hierna vrede hebt met de uitleg en je je wens loslaat.

Al die vragen zorgen er uiteindelijk voor dat jij – maar ook je zorgverlener – je comfortabel voelt en dat jullie vertrouwen hebben in het plan dat er ligt.”

Zo pak je de regie over een medische bevalling

Je voelt grip op je situatie wanneer je weet wat je te wachten staat en wanneer er naar je wordt geluisterd. Door vooraf de bevalling door te nemen, je wensen kenbaar te maken, alle vragen te stellen die je kunt bedenken en de omgeving eigen te maken, ben je al een heel eind. Nu nog alles samenvatten in een helder plan.

Rianne: “vaak wordt een geboorteplan al eerder besproken, dat gebeurt zowel in de verloskundige praktijk als in het ziekenhuis wanneer je daar onder controle staat. Je geboorteplan mag kort en krachtig zijn, maak het niet langer dan 2 A4’s en houdt rekening met een plan b of plan c.”

In een geboorteplan beschrijf je bijvoorbeeld waar je zou willen bevallen, hoe je om wil gaan met de weeen, of al nagedacht hebt over pijnstilling etc. Je legt bijvoorbeeld vast wie de navelstreng doorknipt, wie er aanwezig zijn en wat hun rol is. Je kunt aangeven hoe je gecoacht wilt worden tijdens de bevalling en of je de baby zelf aan zou willen pakken. Tot slot kun je nog een lijstje toevoegen met dingen die je om je heen wilt hebben. Items voor zo’n lijstje omschreef Rianne hierboven. Je kunt ook kort omschrijven waarom je bepaalde keuzes maakt.

Wat gebeurt er met je geboorteplan als er spoed is

Of het nu thuis gebeurt of in het ziekenhuis, het kan natuurlijk dat er ineens iets speelt tijdens de bevalling waardoor er zorgen ontstaan. Rianne: “bij zorgen of zelfs wanneer zorgen omslaan tot een spoedsituatie, is er in 99% van de gevallen nog tijd om aan te geven wat jij belangrijk vindt. Dat kan desnoods onderweg nog naar de OK. Lukt het jou niet? Zorg dan dat je geboortepartner van jouw belangrijkste wensen op de hoogte is, zodat hij of zij dit nog kan benoemen op zo’n moment.

Zorg dat je op de eerste pagina van je geboorteplan de drie belangrijkste punten voor jou kort opsomt zodat je in een spoedsituatie alsnog kunt zeggen: dit is mijn geboorteplan en dit zijn mijn belangrijkste wensen.

  • ik zal een voorbeeld geven, als het een keizersnede wordt dan wil ik:
  • de navelstreng zo lang mogelijk laten zitten;
  • mijn kind zo snel mogelijk bij me hebben;
  • en als dat kan, dan wil ik dat mijn kind bij me blijft.

Neem het geboorteplan ook altijd goed door met je partner, zodat hij of zij namens jou kan spreken. Weet dat je je wensen uit mag spreken. Ook wanneer er haast is.”

Napraten

Vaak wordt de bevalling een dag later met je besproken, dan is er ook ruimte om achteraf vragen te stellen en blijf je niet zitten met een onbestemd gevoel over een bepaalde gebeurtenis. Rianne: “geef in zo’n gesprek aan dat je erover wilt praten, dat vinden artsen niet gek. Het kan best zijn dat jouw arts de bevalling heel soepel vond gaan en niet in de gaten heeft dat jij het anders hebt ervaren.”

Heb je je wensen op papier en wil je weten wat een medische bevalling precies inhoudt? Lees dan ook: Alles over medisch bevallen


Aan dit artikel werkte mee: Rianne Reijneveld, zij rondde drie wetenschappelijke studies af: communicatiewetenschap, Gezondheidswetenschappen en Geneeskunde en is nu in opleiding tot huisarts. Twee jaar werkte ze als arts op de verloskamers van het ziekenhuis waar ze met eigen ogen zag hoe vrouwen overvallen raakten door alle medische opties en de regie leken kwijt te raken over de bevalling. Daarom ontwikkelde zij een cursus over de medische bevalling met daarin uitleg over de meest voorkomende complicaties en interventies. Meer informatie vind je op medischbevallen.com

Lees je dit artikel na je bevalling en merk je dat je iets dwars zit, dat het anders had gekund? Wil je erover praten, plan een vrijblijvend gesprek in 👇

    Ik stem in dat Gaby Dam de ingevulde gegevens mag verwerken om contact met mij op te nemen.

    Foto: Rianne Reijneveld


    Met Anders dan verwacht maak ik je wegwijs in de wereld van de medische zwangerschap en het leven daarna op de afdeling IC neonatologie (NICU). Met betrouwbare informatie, support en een gezonde dosis zelfontwikkeling, verbintenis en erkenning vinden we samen de rust terug in een risicovolle zwangerschap. Wil je met iemand praten? Stuur mij dan een berichtje. Je kunt bij mij je verhaal kwijt en als je daar behoefte aan hebt, kijken we samen welke vervolgstappen jou vooruit kunnen helpen. Of volg mij op Instagram. Wil je een gastblog aanleveren, je expertise delen of adverteren? Stuur dan een mailtje. Ontdek je foutje of mis je iets op deze site? Laat het mij dan weten. Ik waardeer het heel erg als je meedenkt. Samen staan we sterker, toch?

    Misschien vind je dit ook interessant

    Deze website maakt gebruik van cookies - Met deze cookies proberen wij jouw online ervaring te verbeteren.We gaan ervan uit dat je dit goed vindt, maar je bent uiteraard niets verplicht. Deze methode komt overeen met de wetgeving AVG (ingangsdatum 25 mei 2018). De cookies van Google Analytics hebben wij volledig geanonimiseerd en daarom kunnen wij die plaatsen zonder toestemming. Je zult daar dus nooit enige hinder van ondervinden. Accepteren Details tonen

    Privacy & Cookies Beleid