Pijnbehandeling tijdens de bevalling: je doet het niet verkeerd

Pijnbehandeling tijdens de bevalling
40% van de vrouwen die in het ziekenhuis bevalt, kiest voor een ruggenprik. Daarover vertelt Bas Verdouw, anesthesioloog.

Wist je dat 40% van de vrouwen die in het ziekenhuis bevalt, kiest voor een ruggenprik? Op de 9 maanden beurs sprak ik met Bas Verdouw, een anesthesioloog in het Reinier de Graaf ziekenhuis. Hij is verbonden aan de Nederlandse vereniging van Anesthesiologie. We hebben het over de mogelijkheden in het ziekenhuis van pijnbehandeling tijdens de bevalling.

Ik wil liever thuis bevallen

Thuis bevallen is een veelgehoorde wens, daarna volgt in het ziekenhuis willen bevallen maar dan wel zonder medicatie. Veel vrouwen willen de natuur hun werk laten doen. Het zelf kunnen. Wist je dat 84% van de vrouwen bevalt in het ziekenhuis? En dat dat percentage oploopt tot 90% wanneer het gaat om de eerste de bevalling? Nu je deze percentages ziet, is het misschien niet zo gek om vooraf na te denken over pijnbehandeling, zodat je daar rekening mee kunt houden in je bevalplan.

Pijnbehandeling tijdens de bevalling

Naast dingen die je zelf kunt doen, denk aan ademhalingsoefeningen, fijne muziek opzetten, een Tens apparaat of een warme douche of bad nemen, kun je in het ziekenhuis kiezen voor onderstaande vormen van pijnbehandeling.

  • Lachgas wordt steeds minder aangeboden, de CO₂-uitstoot van lachgas is aanzienlijk en daardoor is het geen duurzame keuze. Wanneer jouw ziekenhuis hier wel mee werkt, weet dat het je een beetje suf en duizelig kan maken. Je ademt het in via een klein zuurstofkapje wanneer een wee opkomt en stopt zodra de wee afzwakt. Het is alleen bruikbaar tijdens de ontsluitingsfase en niet meer tijdens het persen.
  • Remifentanil, vaak ‘het pompje’ genoemd, is een morfineachtige stof die je via een infuus zelf kunt toedienen. Je drukt op het pompje als de wee begint, en krijgt een gecontroleerde dosis. Je hebt zelf de regie. Je kunt niet continu blijven drukken op het pompje, het is afgesteld op een x aantal dosis per uur. Ook dit middel mag alleen tijdens de ontsluiting worden gebruikt.
  • De ruggenprik is de meest effectieve pijnstilling. Via een slangetje in de onderrug wordt de medicatie toegediend, de weeën voel je niet meer maar je ervaart nog wel een drukkend gevoel. Omdat het even duurt voordat de prik is gezet en werkt, kan het soms te laat zijn als je al veel ontsluiting hebt. Wacht dus niet te lang als je hier gebruik van wilt maken. Dit middel wordt gebruikt tijdens de ontsluitingsperiode en tijdens het persen.

Vooraf nadenken over pijnbehandeling helpt

Veel vrouwen realiseren zich pas tijdens de bevalling hoe intens de pijn kan zijn. Er heerst een hardnekkig idee dat bevallen zonder pijnstilling ‘de natuurlijke manier’ is, en dat pijnbehandeling een vorm van falen zou zijn. Maar je doet het niet verkeerd als je kiest voor medicatie. Je doet het ook niet verkeerd als je van gedachten verandert. Je kunt nu denken dat je zonder pijnstilling wilt bevallen en tijdens de bevalling toch anders besluiten – dat is geen zwakte, dat is je aanpassen aan de situatie.

Omgaan met pijn toevoegen aan je geboorteplan

Het helpt om vooraf na te denken over hoe je tegenover pijnbehandeling staat en dit op te nemen in je geboorteplan. Wat zou je willen proberen? Wat kan wel en wat kan niet in het ziekenhuis waar je gaat bevallen? Wat als het zwaarder is dan je dacht? Door voorbereid te zijn, geef je jezelf regie over je bevalling. Houd rekening met pijn en hoe die daar mee om wilt gaan in je geboorteplan. Wat is je gewenste scenario, en hoe ziet je plan B of zelfs C er uit?

Stress remt weeën

Naast het behandelen van de pijn, is er nog een reden waarom pijnbehandeling wordt aangeboden. Stress kunnen de weeën afremmen. Wanneer je gespannen bent en blijft, treedt er een oeroud mechanisme in werking: de ‘fight, flight, freeze’ modus. Je lichaam vermoedt dat je in gevaar bent, je bent immers enorm gestresst. Bij gevaar wordt een bevalling uitgesteld. Het is nu belangrijker dat je veilig bent, en bevallen kost tijd en maakt kwetsbaar. Ontspanning helpt dan en brengt de weeën weer op gang, of dat nu ademhalingstechnieken zijn of medicatie.

Je bevalling is niet ‘mislukt’

Soms kijken vrouwen met verdriet terug op hun bevalling. Ze hadden zich voorgenomen om zonder pijnstilling te bevallen, maar op het moment zelf bleek de pijn anders dan verwacht. Het voelt alsof ze gefaald hebben. Alsof ze het ‘natuurlijk’ hadden moeten kunnen. Net als al die andere vrouwen voor hen. Maar er bestaat geen juiste of verkeerde manier om te bevallen. Elke bevalling is uniek, en elke keuze die jij maakt, is een keuze die bij dat moment past.

Sta jezelf toe om te kiezen wat goed voelt. Of dat nu lachgas is, een pompje, een ruggenprik is of niets. Jij doet het niet verkeerd. Het loopt alleen anders dan gedacht.

Liep je bevalling anders dan je had verwacht? Wil je er over praten en leren aanvaarden dat het anders liep? Lees dan ook deze pagina over wat begeleiding voor jou kan betekenen.

PS. Als je het fijn vindt om af en toe iets te lezen over wat ik in mijn praktijk zie en hoor, of wanneer je meer wilt weten over de impact van een andere start in het moederschap, kun je je inschrijven voor mijn brieven.

—
Aan dit artikel werkte mee: Bas Verdouw, een anesthesioloog in het Reinier de Graaf ziekenhuis. Hij is verbonden aan de Nederlandse vereniging van Anesthesiologie Wil je meer informatie, download dan de app Pijngids Bevalling of volg bevallingspijn_specialisten op Instagram.

Foto: Anders dan verwacht

Delen:

Gerelateerde berichten