Kaakklemmen bij onrust, waarom gebeurt dat?

Kaakklemmen wanneer de onrust toeneemt, doe jij dat ook? Het wordt vaak gelinkt aan stress, maar kan er een dieper verhaal schuilgaan achter die vastzittende kaken? Werd je niet gehoord tijdens de bevalling? Kon je je zorgen of angsten niet kwijt bij de verloskundige of gynaecoloog? Werd er niet geluisterd naar jouw wensen wat betreft minder werken tijdens een IVF-traject, toen je zwangerschap medisch werd of na een vroeggeboorte? Zou het kunnen dat onderdrukte emoties een oorzaak zijn van kaakklemmen?

Ons zenuwstelsel is geprogrammeerd om te overleven en reageert op bedreigingen met vecht-of-vlucht reacties. Wanneer we geconfronteerd worden met een dreiging, bereidt het lichaam zich voor op actie. Als de dreiging echter aanhoudt of ontsnappen onmogelijk is, kan het systeem overschakelen naar een ‘freeze’ toestand. Deze bevroren reactie, hoewel cruciaal op de korte termijn, kan problematisch worden als emoties en ervaringen niet volledig worden verwerkt.

Je lichaam heeft een eigen geheugen

Dus even concreet, je bent in het ziekenhuis en hoort de uitleg aan over zwangerschapscomplicaties. Het gaat over gevolgen voor de zwangerschap, je ongeboren kind, over je werk… Je hoort risico’s aan. Er moeten nog testen worden gedaan en die worden ook direct ingepland. Vanaf nu moet je dingen laten, om de twee weken een echo laten maken of medicatie slikken. Nergens in dit gesprek gaat het over jou. Er is geen adempauze. Je lichaam kwam in actie – daarom ben je in het ziekenhuis, daarom doe je de testen en daarom noteer je de vervolgafspraken in je agenda – maar nu bevries je. Dit had je niet verwacht. Dit is te veel om in 1 keer te bevatten, er iets van te vinden of er iets zinnigs over te zeggen.

Onderzoek van Bessel van der Kolk, een pionier in trauma studies, suggereert dat traumatische ervaringen impliciete herinneringen kunnen achterlaten die in het lichaam worden opgeslagen. Deze herinneringen zijn niet direct toegankelijk via het bewuste geheugen maar kunnen zich uiten als fysieke symptomen zoals kaakklemmen bij onderdrukte emoties als angst en paniek.

kaakklemmen en onderdrukte emoties

Het onvermogen om boosheid te uiten, je zorgen of angsten te delen, grenzen te stellen – allemaal handelingen die via de mond verlopen – kan leiden tot een opbouw van spanning in de kaakspieren.

Was het onmogelijk om nee te zeggen, je wensen te uiten, om te huilen, geluid te maken of om een moment te vragen zodat je kon nadenken? Deze onderdrukte energie kan vast komen te zitten in het lichaam. Omdat ze via je mond tot uiting hadden kunnen komen, zou dat zomaar in je kaken kunnen gaan zitten. Je houdt in essentie jezelf tegen.

Dit kan een lange tijd of zelfs een heel leven aanhouden. Het sijpelt er niet zomaar uit, daar moet je iets voor doen.

Tandenknarsen

Als onverwerkte emoties en ervaringen overdag blijven sluimeren, probeert het lichaam er vaak ‘s nachts mee om te gaan. Dit kan leiden tot tandenknarsen, waarbij het onderbewustzijn probeert door de emotionele spanning heen te ‘kauwen’. Het resultaat – kaakklemmen en tandenknarsen – kan leiden tot hoofdpijn, gezichtsspanning en vermoeidheid na een goede nachtrust.

Twee dingen die je kunt doen

Je kunt het kaakklemmen zien als een signaal dat je lichaam afgeeft voor een onverwerkte ervaring. Iets van nu of wie weet wel jaren geleden. Nu je kaakklemmen herkent kun je op onderzoek uitgaan:

  • Herken het klemmen: Let op situaties waarin je je kaak aanspant. Houd je tranen of boosheid in, of sluit je je gewoon af van een gesprek? Het herkennen van deze triggers is de eerste stap naar verandering.
  • Vind je stem: Verken expressieve uitlaatkleppen zoals schrijven (denk aan journaling), tekenen of praten met een therapeut. Jezelf toestaan te uiten wat je hebt onderdrukt, kan enorm bevrijdend werken.

Ik hoop dat dit helpt en dat je kunt beginnen te achterhalen of je ies onderdrukt en waarom. Als je het moeilijk vindt om je triggers te vinden, ermee te zitten, ze te begrijpen, onder ogen te zien, ze vast te houden, te erkennen en ze daarna te uiten… maak je dan geen zorgen: je bent niet de enige. Dat is ook best een opgave in je eentje. Het goede nieuws, dat hoef je ook niet alleen te doen. Laat hieronder een berichtje achter. Wie weet vind je in Gaby de juiste therapeut.👇

    Ik stem in dat Gaby Dam de ingevulde gegevens mag verwerken om contact met mij op te nemen.

    Bronnen: Medisch Contact, nr 21 (23 mei 2024) en uitslagen van de TINY-studie van het LUMC en Erasmus MC.
    Foto: Anders dan verwacht


    Met Anders dan verwacht maak ik je wegwijs in de wereld van de medische zwangerschap en het leven daarna op de afdeling IC neonatologie (NICU). Met betrouwbare informatie, support en een gezonde dosis zelfontwikkeling, verbintenis en erkenning vinden we samen de rust terug in een risicovolle zwangerschap. Wil je met iemand praten? Stuur mij dan een berichtje. Je kunt bij mij je verhaal kwijt en als je daar behoefte aan hebt, kijken we samen welke vervolgstappen jou vooruit kunnen helpen. Of volg mij op Instagram. Wil je een gastblog aanleveren, je expertise delen of adverteren? Stuur dan een mailtje. Ontdek je foutje of mis je iets op deze site? Laat het mij dan weten. Ik waardeer het heel erg als je meedenkt. Samen staan we sterker, toch?

    Misschien vind je dit ook interessant

    Deze website maakt gebruik van cookies - Met deze cookies proberen wij jouw online ervaring te verbeteren.We gaan ervan uit dat je dit goed vindt, maar je bent uiteraard niets verplicht. Deze methode komt overeen met de wetgeving AVG (ingangsdatum 25 mei 2018). De cookies van Google Analytics hebben wij volledig geanonimiseerd en daarom kunnen wij die plaatsen zonder toestemming. Je zult daar dus nooit enige hinder van ondervinden. Accepteren Details tonen

    Privacy & Cookies Beleid
    Ik wil met je praten
    Hallo, heb je interesse om deel te nemen aan een mamacirkel?